Afvalverwerkingsfabriek Zevenellen
Een fabriek die laat zien wat er binnen gebeurt
Ontwerp
De opgave
In 2024 deed HKL architecten, in coproductie met architect Nadine Nievergeld, mee aan de architectuurprijsvraag voor een afvalverwerkingsfabriek op bedrijventerrein Zevenellen bij Haelen, onderdeel van het FUREC-project. In de fabriek wordt restafval omgezet in een grondstof waaruit waterstof kan worden gemaakt. Onze opdracht was de verschijningsvorm van het gebouw. Het ontwerp is niet gerealiseerd.
Een plek met een industrieel verleden
Op dit terrein stonden eerder de Maascentrale en de Willem-Alexandercentrale, de eerste kolenvergassingscentrale ter wereld. De nieuwe fabriek zou het eerste gebouw worden van een park met meerdere gebouwen en paviljoens: groen, schoon en een voorbeeld van bouwen voor een circulaire samenleving.
Vier stromen in en rond het gebouw
Het ontwerp verbindt vier stromen: het landschap, het afval dat wordt omgezet, de mensen die er elke dag werken en de bezoekers. Een bezoekersroute langs de gevel leidt naar uitkijkboxen aan de binnenkant, waar je het proces van dichtbij ziet, en eindigt in een daktuin met uitkijkpunt en bezoekerscentrum. Zo brengt de route de menselijke maat terug in een gebouw van deze omvang, en laat de fabriek zien wat er binnen gebeurt.
Een gezonde werkplek
Het is ook een gebouw waar mensen elke dag werken. Een zaagtanddak brengt daglicht diep in de hallen. Voor de gevels en de ruimtes waar mensen werken of op bezoek komen, kozen we circulaire en biobased materialen, waaronder lichtdoorlatende panelen van gerecycled polycarbonaat. Het contrast tussen de strakke fabriek en het groene park eromheen maakt de grote maat leesbaar.
Investering en beheer
In de kostenraming hebben we niet alleen naar de investering gekeken, maar ook naar onderhoud en beheer. Een goedkopere gevel kan over de levensduur duurder uitvallen; die afweging hoort in het ontwerp thuis.
